بر اين تاكيد نگارنده منابعى چند نيز صحه مىنهند . از جمله تعدادى از باستانشناسان معتقدند بطور كلى منطقه جنوبى ساحل درياى خزر ( از گيلان تا مازندران و گرگان ) تحت تاثير دو جريان فرهنگى بوده‌اند . نخست مهاجران آريايى شعبه شرقى كه حدود هزاره دوم قبل از ميلاد از سوى شمال و شمال شرق به سوى دشت گرگان و تپه حصار آمده و « تمدن سفال خاكسترى » را با خود به ارمغان آوردند . دوم نورسيدگان مهاجر عصر آهن يعنى آريايىهاى شعبه غربى بودند كه از طريق قفقاز به نقاط يادشده سرازير گشتند و اين مناطق را تحت تاثير فرهنگ ، اعتقادات و تمدن ابتدائى خويش قرار دادند . 2 اكنون با توجه به توضيحات داده شده به معرفى چهار محوطه باستانى شاخص منطقه گرگان ( حدود استان گلستان فعلى ) پرداخته و در ضمن به شباهت‌هاى عناصر فرهنگى و تمدن بويژه شيوه تدفين و معمارى آرامگاهى آن با ساير نقاط باستانى ايران ، اشاره مىگردد . تورنگ‌تپهء استراباد ( گرگان ) اين تپه ، مهد اوليه فرهنگ و تمدن باستانى منطقه گرگان محسوب مىشود كه در 20 كيلومترى شمال شرق اين شهر و در حاشيه روستاهاى سرخنكلاته ، شمس‌آباد و تورنگ‌تپه واقع گرديده است . با استناد به گزارش 236 صفحه‌اى « كاوشهاى تورنگ‌تپه » 1987 در پاريس كه 172 تصوير را نيز دربر مىگيرد ، آمده است : « منطقه مسكونى تورنگ‌تپه 5000 سال مسكون بوده و شامل 5 بخش مشخص تپه بزرگ ، گورستان ، تپه كوچك ، دهكده و تپه جنوبى مىشود . در اين بخش‌ها آثار 5000 سال پيش تا دوره ساسانى به خوبى هويدا هستند » . اما اين محوطه باستانى در سال 1310 خورشيدى ( 1931 م ) توسط هيئت آمريكائى « دانشگاه كان ساس سيتى پنسيلوانيا » زير نظر پروفسور « وولسين » مورد كنكاش و حفارى قرار گرفت كه در پايان اعلام نمودند در تورنگ‌تپه سه طبقه متمايز از هم وجود دارد . طبقه اول با 6 متر عمق باقى مانده گورستان دوران آهن در ميان ضخامت 1 تا 2 متر ديده مىشود . سپس زير اين طبقه باقيمانده ديوارهاى دهكده‌اى كه در آتش سوخته قرار دارد كه در اينجا نيز 45 گور به چشم مىخورند . به همراه اجساد اين گورها ظروف سفالين قرمز و خاكسترى تيره و اشياء برنزى از قسمت سر تا پاى آن‌ها قرار داده شده‌اند كه شبيه اشياء طبقه سوم تپه